หนังสือมอบอำนาจ กับ หนังสือมอบฉันทะ ต่างกันอย่างไร

หนังสือมอบอำนาจคือเอกสารที่ผู้มอบ (ตัวการ) แต่งตั้งให้ผู้รับมอบ (ตัวแทน) ไปทำนิติกรรมหรือดำเนินการแทนตนในเรื่องต่าง ๆ ตามที่ระบุขอบเขตไว้ ครอบคลุมงานได้หลากหลาย ตั้งแต่รับเอกสารราชการ ทำธุรกรรมกับธนาคาร ไปจนถึงการซื้อขายหรือโอนทรัพย์สิน โดยอยู่ภายใต้หลักกฎหมายเรื่องตัวแทน

ส่วนหนังสือมอบฉันทะเป็นเอกสารเฉพาะทางที่ใช้ในบริบทของการประชุมนิติบุคคล เช่น การประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัท ผู้ถือหุ้นที่ไม่สามารถเข้าประชุมด้วยตนเองสามารถมอบฉันทะให้ผู้อื่นเข้าประชุมและออกเสียงลงคะแนนแทนได้ตามวาระที่กำหนด แบบฟอร์มมอบฉันทะจึงมักออกแบบมาให้ระบุการประชุม วาระ และแนวทางการลงคะแนนอย่างชัดเจน

หากต้องการให้ใครไปทำธุระทั่วไปแทน เช่น ไปรับหนังสือรับรองที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ไปทำนิติกรรมที่สำนักงานที่ดิน หรือติดต่อธนาคารแทน สิ่งที่ใช้คือหนังสือมอบอำนาจ เพราะเป็นการมอบให้ทำนิติกรรมหรือการงานภายในขอบเขตที่กำหนด

แต่ถ้าเป็นผู้ถือหุ้นและไม่สะดวกเข้าร่วมประชุมผู้ถือหุ้นตามวันเวลาที่บริษัทนัด สิ่งที่ต้องใช้คือหนังสือมอบฉันทะ เพื่อให้ผู้รับมอบฉันทะเข้าประชุมและออกเสียงในวาระต่าง ๆ แทน โดยทั่วไปบริษัทจะจัดส่งแบบฟอร์มมอบฉันทะมาพร้อมหนังสือเชิญประชุม ผู้ถือหุ้นจึงควรใช้แบบฟอร์มที่บริษัทกำหนดและกรอกให้ครบตามวาระ การเลือกใช้เอกสารให้ถูกประเภทช่วยให้เจ้าหน้าที่ยอมรับและไม่ถูกปฏิเสธหน้างาน

สรุปความต่างที่สำคัญได้ดังนี้ ด้านวัตถุประสงค์ หนังสือมอบอำนาจใช้ทำนิติกรรม/ธุระทั่วไปแทนตัวการ ส่วนหนังสือมอบฉันทะใช้เข้าประชุมและออกเสียงลงมติแทนผู้ถือหุ้น ด้านขอบเขต มอบอำนาจกำหนดได้กว้างตามที่ระบุ แต่มอบฉันทะจำกัดเฉพาะการประชุมครั้งนั้นและวาระที่ระบุ

ด้านแบบฟอร์มและการใช้งาน หนังสือมอบอำนาจมักใช้แบบฟอร์มทั่วไปหรือแบบของหน่วยงานราชการ และต้องพิจารณาเรื่องอากรแสตมป์ตามลักษณะการมอบ ส่วนหนังสือมอบฉันทะมักใช้แบบฟอร์มที่บริษัทหรือกฎหมายกำหนด และมีเงื่อนไขเรื่องกำหนดเวลายื่นก่อนการประชุม การเข้าใจความต่างนี้ช่วยให้เลือกเอกสารได้ถูกต้อง ทั้งนี้แบบฟอร์มหนังสือมอบอำนาจและหนังสือมอบฉันทะของ Sakao แยกไว้ให้เลือกใช้ตามวัตถุประสงค์