ยืมเงินไม่มีสัญญา ฟ้องได้ไหม (แชท LINE / สลิปโอน)

การให้ยืมเงินโดยไม่ได้ทำสัญญาเป็นกระดาษ ไม่ได้แปลว่าหนี้นั้นไม่มีอยู่ ผู้ให้ยืมยังมีสิทธิทวงคืนตามกฎหมาย แต่ประเด็นสำคัญอยู่ที่ “การพิสูจน์” ในชั้นศาล เพราะประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 กำหนดว่า การกู้ยืมเงินเกินกว่า 2,000 บาทขึ้นไป ถ้าไม่มีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสืออย่างใดอย่างหนึ่งลงลายมือชื่อผู้ยืม จะฟ้องร้องบังคับคดีกันไม่ได้

หมายความว่า หากยอดกู้เกิน 2,000 บาทและไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้ยืมเลย การฟ้องบังคับให้ชำระจะทำได้ยากหรือไม่ได้ ส่วนการกู้ยืมจำนวนไม่เกิน 2,000 บาท กฎหมายไม่ได้บังคับเรื่องหลักฐานเป็นหนังสือในลักษณะเดียวกัน ด้วยเหตุนี้ ยิ่งเป็นเงินก้อนใหญ่ ยิ่งควรมีเอกสารหลักฐานที่ชัดเจน เพื่อรักษาสิทธิของผู้ให้ยืมไว้

แม้จะไม่มีสัญญากู้แบบเป็นทางการ แต่ข้อความแชต เช่น LINE ที่ผู้ยืมพิมพ์ยอมรับว่าได้ยืมเงินไปจริงพร้อมระบุจำนวน และมีข้อมูลที่ระบุตัวผู้ยืมได้ อาจถือเป็นหลักฐานประกอบการกู้ยืมได้ โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาร่วมกับสลิปการโอนเงินที่แสดงว่ามีการส่งมอบเงินจริง แนวทางนี้สอดคล้องกับการยอมรับหลักฐานทางอิเล็กทรอนิกส์มากขึ้นในปัจจุบัน

จุดที่ต้องระวังคือ สลิปโอนเงินเพียงอย่างเดียวบางครั้งพิสูจน์ได้แค่ว่ามีการโอนเงิน แต่ไม่ได้บอกว่าเป็น “การให้ยืม” เพราะอาจเป็นการชำระหนี้อื่นหรือให้เปล่าได้ จึงควรมีข้อความที่ผู้ยืมยอมรับว่าเป็นการยืมประกอบด้วย เพื่อความชัดเจน ผู้ให้ยืมควรเก็บบทสนทนาทั้งหมด สลิป และข้อมูลบัญชีปลายทางไว้ให้ครบ และหากเป็นไปได้ ควรให้ผู้ยืมทำหนังสือรับสภาพหนี้เพื่อยืนยันจำนวนและกำหนดชำระ

วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือทำสัญญากู้ยืมเงินเป็นลายลักษณ์อักษรตั้งแต่ต้น ระบุชื่อผู้ให้กู้-ผู้กู้ จำนวนเงิน กำหนดชำระ อัตราดอกเบี้ย (ถ้ามี) และให้ผู้กู้ลงลายมือชื่อ หากไม่ได้ทำสัญญาไว้ตั้งแต่แรก อีกทางเลือกคือให้ผู้ยืมลงนามใน “หนังสือรับสภาพหนี้” ภายหลัง เพื่อยืนยันว่ามีหนี้อยู่จริงและตกลงจะชำระเมื่อใด

เอกสารเหล่านี้ช่วยเปลี่ยนหนี้ที่พิสูจน์ยากให้กลายเป็นหนี้ที่มีหลักฐานหนักแน่น และทำให้การทวงถามหรือฟ้องร้องมีน้ำหนักขึ้นมาก เมื่อถึงเวลาต้องทวง ควรเริ่มด้วยหนังสือทวงถามที่กำหนดเวลาชำระชัดเจน ผู้ให้ยืมสามารถใช้แบบฟอร์มสัญญากู้ยืมเงิน หนังสือรับสภาพหนี้ และหนังสือทวงถามของ Sakao เพื่อจัดการเรื่องนี้อย่างเป็นระบบและลดความเสี่ยงในการเสียสิทธิ